ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΓΙΟΡΤΗ ΤΗΣ 28ης ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ

1. ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΤΟΥ ΑΠΟΧΩΡΙΣΜΟΥ

Καλή σου ώρα παλικάρι

όπου κι αν πας, όπου σταθείς˙

της Λευτεριάς μικρό κλωνάρι

πάρε μαζί, μη φοβηθείς.

Μη φοβηθείς, σαν τα θηρία

πέσουν απάνω σου με ορμή˙

για να γραφτεί η Ιστορία

θέλει καρδιά μα και ψυχή.

Καλή σου ώρα παλικάρι

όπου κι αν πας, όπου σταθείς˙

της Λευτεριάς μικρό κλωνάρι

πάρε μαζί, μη φοβηθείς.

Μη φοβηθείς, σαν τα θηρία

πέσουν απάνω σου με ορμή˙

πάντοτε η Ελευθερία

θέλει καρδιά, θέλει ψυχή.

Καλή σου ώρα παλικάρι

όπου κι αν πας, όπου σταθείς˙

της Λευτεριάς μικρό κλωνάρι

πάρε μαζί, μη φοβηθείς.

Μη φοβηθείς, σαν τα θηρία

πέσουν απάνω σου με ορμή˙

πάντοτε η Ελευθερία

θέλει καρδιά, θέλει ψυχή.

Καλή σου ώρα παλικάρι

όπου κι αν πας, όπου σταθείς.

2. ΕΔΩ ΕΙΝΑΙ ΑΘΑΝΑΤΗ ΕΛΛΑΔΑ

Δε μας τρομάζουν οι οχθροί,

η ιταλική μακαρονάδα,

εδώ είναι άντρες με ψυχή,

εδώ είναι αθάνατη Ελλάδα.

Γιούρια, γιούρια, Ιταλοί

θα σας πάρουμε φαλάγγι,

με αέρα και ορμή

μέσ’ της Πίνδου το φαράγγι.

Γιούρια, γιούρια, Ιταλοί

θα σας πάρουμε φαλάγγι,

με αέρα και ορμή

μέσ’ της Πίνδου το φαράγγι.

Βάζω τώρα τη στολή,

το τουφέκι μου στον ώμο˙

μάνα δώσ’ μου ένα φιλί

κι ένα γράμμα για το δρόμο.

Γιούρια, γιούρια, Ιταλοί

θα σας πάρουμε φαλάγγι,

με αέρα και ορμή

μέσ’ της Πίνδου το φαράγγι.

Γιούρια, γιούρια, Ιταλοί

θα σας πάρουμε φαλάγγι,

με αέρα και ορμή

μέσ’ της Πίνδου το φαράγγι.

Η καρδιά παλικαρίσια

και το λέμε σκέτα ίσια,

μ’ ένα ΟΧΙ τρανταχτό

πάμε για τον πόλεμο.

Γιούρια, γιούρια, Ιταλοί

θα σας πάρουμε φαλάγγι,

με αέρα και ορμή

μέσ’ της Πίνδου το φαράγγι.

Γιούρια, γιούρια, Ιταλοί

θα σας πάρουμε φαλάγγι,

με αέρα και ορμή

μέσ’ της Πίνδου το φαράγγι.

3. ΠΑΙΔΙΑ, ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΠΑΙΔΙΑ

Μέσ’ τους δρόμους τριγυρνάνε

οι μανάδες και ζητάνε

ν’ αντικρίσουνε,

τα παιδιά τους που ορκιστήκαν

στο σταθμό σαν χωριστήκαν

να γυρίσουνε˙

μα για ’κείνους που ’χουν φύγει

και η δόξα τους τυλίγει

ας χαιρόμαστε,

και καμιά ποτέ ας μην κλάψει

κάθε πόνο της ας θάψει

κι ας ευχόμαστε:

Παιδιά, της Ελλάδας παιδιά,

που σκληρά πολεμάτε

πάνω στα βουνά˙

παιδιά, στη γλυκιά Παναγιά,

προσευχόμαστε όλες

να ’ρθετε ξανά.

Λέω σ’ όσες ξαγρυπνάνε

και για κάποιον ξενυχτάνε

και στενάζουνε,

πως η πίκρα κι η τρεμούλα

σε μια γνήσια ελληνοπούλα

δεν ταιριάζουνε˙

μα για ’κείνους που ’χουν φύγει

και η δόξα τους τυλίγει

ας χαιρόμαστε,

και καμιά ποτέ ας μην κλάψει

κάθε πόνο της ας θάψει

κι ας ευχόμαστε:

Παιδιά, της Ελλάδας παιδιά,

που σκληρά πολεμάτε

πάνω στα βουνά˙

παιδιά, στη γλυκιά Παναγιά,

προσευχόμαστε όλες

να ’ρθετε ξανά.

4. ΓΙΑ ΕΝΑΝ ΚΟΣΜΟ ΟΛΟ ΕΙΡΗΝΗ

Για μια καινούρια άλλη ζωή

θα προσπαθήσουμε μαζί,

για έναν κόσμο όλο ειρήνη

αγάπη και αδελφοσύνη.

Όλοι οι κακοί θα μετανιώσουν,

κάποτε όλοι θα το νιώσουν,

πως μόνο την καταστροφή

φέραν οι πόλεμοι στη γη.

Για μια καινούρια άλλη ζωή

θα προσπαθήσουμε μαζί,

για έναν κόσμο όλο ειρήνη

αγάπη και αδελφοσύνη.

Για μια καινούρια άλλη ζωή

θα προσπαθήσουμε μαζί,

για έναν κόσμο όλο ειρήνη

αγάπη και αδελφοσύνη.

Η γιορτή μας για την 25η Μαρτίου (Πέμπτη 24-3-2016 και ώρα 09:30)

Η εορτή του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου καθιερώθηκε γύρω στον 4ο αιώνα και μετά τον ορισμό της εορτής των Χριστουγέννων στις 25 Δεκεμβρίου. Ως είναι ευνόητο, μεταξύ των δύο αυτών εορτών υπάρχει στενή σχέση και έπρεπε ο εορτασμός του Ευαγγελισμού να τοποθετηθεί 9 μήνες πριν από τη Γέννηση του Χριστού, ήτοι στις 25 Μαρτίου:

δρώμενο - Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ

Ο Ευαγγελισμός της Παρθένου είναι το πρώτο μήνυμα της φιλανθρωπίας του Θεού. Είναι η πρώτη ένδειξη της συγκαταβάσεώς του και η άρρητη φανέρωση της οικονομίας του για την ανθρώπινη σωτηρία:

ύμνος - ΑΠΟΛΥΤΙΚΙΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΥ

Μία ομάδα από Σουλιώτισσες, στις 18 Δεκεμβρίου 1803, για να μη συλληφθούν ζωντανές από τους Τουρκαλβανούς που τις πολιορκούσαν στο Ζάλογγο, στήνουν κυκλικό χορό και στη συνέχεια ρίχνονται στον γκρεμό με τα παιδιά τους:

θεατρικό - Ο ΧΟΡΟΣ ΤΟΥ ΖΑΛΟΓΓΟΥ

Oι Τούρκοι χρησιμοποιούσαν τον όρο «ραγιά» για τους μη μουσουλμάνους κατοίκους. Η σημασία της λέξης ήταν περιφρονητική και είχε την έννοια του σκλάβου. Η πλειοψηφία των ραγιάδων ήταν Έλληνες, Αρμένιοι, Εβραίοι και Φράγκοι. Είχαν ελάχιστα δικαιώματα, τους απαγορευόταν να έχουν τις συνήθειες των Τούρκων σ’ ό,τι αφορά το ντύσιμο ή την κατοικία. Ήταν υποχρεωμένοι να προσκυνούν τους Τούρκους και να καταβάλλουν κεφαλικό φόρο, το λεγόμενο "χαράτσι".

τραγούδι: ΞΥΠΝΑ ΡΑΓΙΑ

Η "Ιστορία του 21" είναι ένα έμμετρο θεατρικό στο οποίο η Ιστορία, η Ελλάδα, ο Τούρκος, ο Ραγιάς, η Ελπίδα, η Επανάσταση, η Δόξα, η Ελευθερία ζωντανεύουν πάνω στη σκηνή και μας μιλούν για τα δύσκολα χρόνια της σκλαβιάς και τον ξεσηκωμό που οδήγησε στην πολυπόθητη λευτεριά:

δρώμενο - Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ’21

Τα κλέφτικα τραγούδια αποθανατίζουν περιστατικά και στιγμιότυπα του αγώνα και της ζωής των κλεφτών και των αρματολών κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας. Τα τραγουδούσαν οι κλέφτες όταν κάθονταν όλοι μαζί, στις ανάπαυλες του αγώνα. Στο πέρασμα του χρόνου πέρασαν στα χείλη ολόκληρου του λαού κι αγαπήθηκαν ιδιαίτερα:

τραγούδι - ΚΛΕΦΤΙΚΗ ΖΩΗ

Στις 22 Απριλίου 1822 στο ολοκαύτωμα της Νάουσας, αρκετές γυναίκες της πόλης προτιμούν να πέσουν μαζί με τα παιδιά τους στο ποτάμι της Αράπιτσας, παρά να πέσουν στα χέρια των Τούρκων.
«Διαβάτη, στάσου με ευλάβεια στη μνήμη των νεκρών.
Μέσα στο βάραθρο που ξανοίγεται μπροστά σου,
βρήκαν ένδοξο και ηρωικό θάνατο οι γυναίκες και τα παιδιά της Νάουσας,
για την ελευθερία και την ανεξαρτησία του Ελληνικού έθνους»:

θεατρικό - Η ΑΡΑΠΙΤΣΑ

Στις 20 Μαΐου 1825 δόθηκε η πολυθρύλητη μάχη στο Μανιάκι,
στην οποία έπεσε ηρωικά ο Παπαφλέσσας και όσοι από τους συντρόφους του είχαν μείνει πιστοί. Η μάχη αυτή μπορεί να ήταν άτυχη για τα Ελληνικά όπλα, αλλά ο ηρωισμός και η αυτοθυσία του Παπαφλέσσα είχε σαν αποτέλεσμα την τόνωση του ηθικού του ελληνικού λαού:

θεατρικό - Ο ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ

Και τώρα τι γίνεται; Έχουμε εθνική συνείδηση; Αγωνιζόμαστε για ένα καλύτερο αύριο; Θυμόμαστε; Πρέπει να θυμόμαστε. Πρέπει να κάνουμε προσπάθεια να θυμόμαστε αυτούς που κόντρα σε όλα τα δεδομένα πίστεψαν στις ακατάλυτες δυνάμεις της φυλής μας. Προστάτεψαν την τιμή και την αξιοπρέπεια του Έθνους μας. Έδωσαν τα πάντα για να κάνουν πράξη τα όνειρα και τις ελπίδες όλων των προηγούμενων γενεών, και δίδαξαν σε όλο τον κόσμο πώς «ΟΙ ΔΟΥΛΟΙ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΕΛΕΥΘΕΡΟΙ!»:

τραγούδι - ΔΕΚΑ ΠΑΛΙΚΑΡΙΑ

Νικηφόρος Βρεττάκος: Ο ποιητής της ειρήνης και της αγάπης. Ο αφοσιωμένος αγωνιστής της δημοκρατίας και της εθνικής ανεξαρτησίας. Ο προφητικός ποιητής. Ο ποιητής που ενδιαφέρεται για τον άνθρωπο. Η ποίησή του είναι ελευθερία, είναι παρηγοριά, πόνος, αγάπη, θλίψη και χαρά… Το ποιητικό και θεατρικό έργο του «Λειτουργία κάτω από την Ακρόπολη» είναι ένας ύμνος στον τόπο μας και σ’ εκείνα που ο τόπος τούτος εκπροσωπεί:

δρώμενο - ΟΥΚ ΕΑΛΩ η βασιλεύουσα ψυχή των Ελλήνων

Μουσικό αφιέρωμα στο ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟ ΑΓΩΝΑ

Τα τραγούδια του Μακεδονικού Αγώνα είναι συνέχεια των κλέφτικων τραγουδιών και αποτελούν ουσιώδες μέρος της Ιστορίας του Ελληνικού Έθνους. Είναι ηρωικά τραγούδια και αναφέρονται σε ιστορικά γεγονότα και ενέργειες ιστορικών προσώπων που συγκλόνισαν ολόκληρη την Ελλάδα.

Το έντεχνο τραγούδι «Το κάθε μας χωριό» είναι ένα σχολικό τραγούδι για τον Καπετάν Κώττα που καταγόταν από το χωριό Ρούλια των Κορεστίων Φλώρινας, το οποίο σήμερα έχει το όνομά του. Ο Κώττας βγήκε από πολύ νέος στα βουνά πολεμώντας τους μπέηδες και τους κομιτατζήδες. Τον έπιασαν οι Τούρκοι και τον κρέμασαν στις 27 Σεπτεμβρίου 1905 στο αλογοπάζαρο του Μοναστηριού:

Το κάθε μας χωριό τον Κώττα υμνεί,

της Ρούλιας τα αντάρτικα τ' ασκέρια,

που τ' όνομα τους πήραν οι ουρανοί,

χρυσό να το κεντήσουν με τ' αστέρια.

Αιώνια τα ντουφέκια τους βροντούν,

στον κάμπο στα βουνά σε κάθε ράχη

και μπρος από τα μάτια μας περνούν,

αγέρωχοι οι Μακεδονομάχοι.

Ο Αντώνης Μίγγας είχε μυστική εθνική δράση. Κυκλοφορούσε ως Καπετάν ''Αετός'' στα μέρη της Νάουσας. Από εκεί άρχισε η συνεργασία του με τον Τέλλο Άγρα και δημιουργήθηκε η μεγάλη φιλία μεταξύ τους.

Είναι συγκινητική η αφοσίωση του Αντώνη Μίγγα στον Άγρα και η εμπιστοσύνη του στο Θεό. Όταν κάποιοι προσπάθησαν, την τελευταία στιγμή, να τον ελευθερώσουν από τους κομιτατζήδες, τους είπε:'' ΜΑΖΙ ΗΡΘΑΜΕ, ΜΑΖΙ ΘΑ ΠΕΘΑΝΟΥΜΕ, σαν θέλει ο Θεός. Όπου πεθάνει ο αρχηγός μου, εκεί θα πεθάνω κι εγώ'':

Τον Μίγγα τον εκρέμασαν στου Βλάδουβου τα μέρη,

μαζί μ' αυτόν εκρέμασαν και τον Αριστοτέλη.

Αντώνη, δε λυπήθηκες νι μάννα νι πατέρα,

ούτε γυναίκα κι αδερφές, ούτε μια θυγατέρα;

Έλα, γυναίκα μου χρυσή, πάρε και την Ελένη

κι ελάτε εις τον τάφο μου, να ιδείτε τι θα γένει.

Τους στίχους αυτούς τους τραγούδησε η ίδια η Ευγενία, σύζυγος του Αντώνη Μίγγα, τον Αύγουστο του 1939 στη Νάουσα.

Το έντεχνο σχολικό τραγούδι «Λεβεντογέννα, εσύ, των Μακεδόνων γη» δεν έχει αναφορά στον Μακεδονικό Αγώνα αλλά στον Μέγα Αλέξανδρο και στην πρωτεύουσα του Μακεδονικού Βασιλείου, Πέλλα.

Τους στίχους έγραψε δάσκαλος ο οποίος υπηρέτησε στο σχολείο της Πέλλας τη δεκαετία του 1950. Αφορά μια περίοδο κατά την οποία οι παρελάσεις και οι σχολικές γιορτές στις Εθνικές επετείους γίνονταν με αυτό το τραγούδι:

Λεβεντογέννα, εσύ, των Μακεδόνων γη,

κόρη σεμνή του φεγγαριού,

Πέλλα, που σκόρπισες παντού,

τα φώτα του πολιτισμού.

Εσύ, που γέννησες στη γη, στον ουρανό,

χρυσό αστέρι λαμπερό

τον ξακουσμένο Στρατηγό,

τον Μέγα Αλέξανδρο.

Φέτος συμπληρώνονται 110 χρόνια από την έναρξη του Μακεδονικού Αγώνα το 1904. Ο Αγώνας αυτός οδήγησε τελικά στην απελευθέρωση της Μακεδονίας το 1912-13 με τους δύο Βαλκανικούς Πολέμους.

Η Μακεδονία ξακουστή είναι ο τίτλος του πατριωτικού τραγουδιού για τη Μακεδονία που ακούγεται σήμερα σε εορτές και εθνικές επετείους και καθιερώθηκε ως ύμνος της Μακεδονίας.

Ο «Μακεδονικός αυτός παραδοσιακός χορός», που χορεύονταν υποχρεωτικά απ’ όλους τους μαθητές των δημοτικών σχολείων, είναι ένα από τα παραδοσιακά τραγούδια που η ρίζα τους ξεκινάει από τους Ακρίτες υπερασπιστές του Βυζαντίου.

Γράφτηκε μετά τους Βαλκανικούς πολέμους και τραγουδιέται και ως εμβατήριο. Ο στίχος του είναι γραμμένος σε ιαμβικό δεκαπεντασύλλαβο και χορεύεται σε ρυθμό χασάπικο:

Μακεδονία ξακουστή του Αλεξάνδρου η χώρα,

που έδιωξες τους βάρβαρους κι ελεύθερη είσαι τώρα.

Το χριστουγεννιάτικο δέντρο μας